Không chỉ đáng giá về quá khứ kiến tạo và cảnh quan, Đắk Nông có bề dày di sản đời sống văn hóa với những giá trị đời sống văn hóa vật thể và phi vật thể đa dạng, đa dạng và độc nhất vô nhị.
nổi bật là bầu không khí nền văn hóa cồng chiêng; sử thi Ot N'drong; hệ thống sự kiện dân gian; dệt thổ cẩm; đàn Tính hát Then… Hiện nay, trong Nhân dân còn lưu giữ, giữ gìn nhiều vốn đời sống văn hóa truyền thống mang đặc trưng riêng của mỗi bản địa, địa phương miền. Qua đó, đóng góp to lớn vào bảo tàng dân tộc Đắk Nông nói riêng và Việt Nam nói chung.
Trăn trở về công tác lưu giữ, phát huy giá trị đời sống văn hóa, nghề truyền thống của các người bản xứ thiểu số (DTTS) trước nguy cơ mai 1 bản sắc, các nghệ sĩ DTTS gửi gắm tâm tư, nguyện vọng về các giải pháp, cơ chế chính sách phù hợp để bảo tồn đời sống văn hóa phong tục trong thời kỳ hội nhập và phát đạt.
Tham khảo thêm : tranh son dau Nhà May Mắn
nghệ thuật ưu tú H'Nir
nghệ thuật H'Nir (SN 1956) là người truyền lửa văn hóa tập quán dân tộc Mạ ở xã Quảng Khê (Đắk Glong). Bà am hiểu và nhiệt tình giữ nghề dệt thổ cẩm như vái, áo, túi, khăn, khố và biết nhiều bài múa, hát dân ca… của người Mạ. Bà mong muốn các cấp chính quyền tiếp tục hứng thú, tạo điều kiện tốt hơn nữa và thường xuyên mở nhiều lớp nghề dệt thổ cẩm để nhiều người biết dệt thổ cẩm phong tục.
nghệ nhân H'Nir (bên trái) hướng dẫn học viên dân tộc Mông cách dệt thổ cẩm của người Mạ tại làng du lịch tham quan văn hóa thôn 3, xã Đắk Som (Đắk Gong)
Tỉnh, các ngành chức năng cần giúp đỡ giới thiệu đặc sản dệt thổ cẩm tại các Làng nền văn hóa kỳ nghỉ cộng đồng nằm trên tuyến vườn hoa địa chất toàn cầu Đắk Nông để du khách khi đến Đắk Nông đi dạo có thể dễ dàng mua làm kỷ niệm… Đó là cách để khuyến khích thế hệ trẻ học, bảo tồn, phát huy nghề thổ cẩm truyền thống; đồng thời tạo việc làm, tăng thu nhập cho người dân vùng.
Xem thêm : tranh sơn dầu phong cảnh Maison Chance
nghệ nhân H'Nir chia sẻ về quá trình truyền dạy nghề dệt thổ cẩm với phóng viên Báo Đắk Nông
nghệ sĩ Nhân dân H'Jang
Bà H'Jang (SN 1942) ở thị trấn Kiến Đức (Đắk R'lấp) là nghệ sĩ Nhân dân được Nhà nước công nhận và phong tặng danh hiệu năm 2019 vì "Đã có nhiều cống hiến huyền ảo trong giữ gìn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của dân tộc".
Tuổi đã cao nhưng ngày ngày bà vẫn miệt mài bên khung cửi để dệt nên những tấm vải đa sắc sặc sỡ của dân tộc M'nông. Sau khi dệt thành những tấm vải, bà lại phong cách, ngồi bên bàn máy khâu may lên các hàng hóa váy, áo, túi, khăn… theo ý muốn.
nghệ thuật Nhân dân H'Jang (bên trái) làm theo thế hệ trẻ cách tạo hoa văn, dệt thổ cẩm tập quán
Theo nghệ nhân Nhân dân H'Jang, chính quyền các cấp cần thường xuyên tổ chức giao lưu văn hóa, văn nghệ; nhóm tái hiện lại các lễ, hội truyền thống. Bên cạnh đó, động viên, khuyến khích các tầng lớp Nhân dân, cán bộ, công nhân, viên chức nên mặc thường xuyên trang phục phong tục người bản xứ mình mỗi dịp lễ, hội, tết… để thể hiện đa dạng đa sắc 54 bản địa Việt Nam.
nghệ nhân ưu tú Nông Văn Hưu
nghệ sĩ ưu tú Nông Văn Hưu, xã Nam Dong (Cư Jút) hiện đang lưu giữ nhiều hiện vật, tư liệu hát Then đàn Tính của người bản xứ Tày. Ông trực tiếp sáng tác nhiều điệu Then và nghiên cứu, dịch sang tiếng Việt được hơn 150 bài. Nhiều bài Then hay, ý nghĩa do ông sáng tác như: Khúc tâm tình Đắk Nông, Pắc Pó mùa thu (ca ngợi Bác Hồ), Lời Then dâng Bác, Lời chào xứ Lạng, Đắk Nông kính chào quý khách…; đã được Câu lạc bộ hát Then xã Nam Dong dàn dựng và biểu diễn đã nhận được nhiều giải thưởng cao trong các liên hoan đàn Tính, hát Then của tỉnh, vùng và toàn quốc.
Ông Nông Văn Hưu không chỉ sáng tác lời Then mà còn biết chế tác đàn Tính
Theo nghệ nhân Nông Văn Hưu, thực tế nhiều nét đặc trưng, giá trị của các loại hình đời sống văn hóa phi vật thể đang dần mai một. Nguyên nhân sâu xa chính là trong cộng đồng chưa đồng cảm được sự cần thiết phải bảo tồn và phát huy. Độc đáo, các cấp cơ sở vẫn chưa hứng thú đúng mức việc lưu giữ các giá trị nền văn hóa tập quán trong cộng đồng.
lịch trình tới, các cấp chính quyền, cơ quan quản lý Nhà nước phải quan tâm, tạo điều kiện cho những nghệ nhân "chưa chính danh" tham dự các hội thi, liên hoan để bổ sung vào bản thành tích nhằm hoàn thiện hồ sơ phong tặng hoặc có sự linh hoạt trong tiêu chí phong tặng đối với các nghệ nhân lớn tuổi. Càng có nhiều nghệ nhân thì công tác lưu giữ, bảo tồn và truyền dạy đời sống văn hóa cũng như nghề phong tục càng được thực hiện tốt.
nghệ sĩ ưu tú Y Sim Ê ban
Với đội ngũ người có đẳng cấp ở Đắk Nông không thể không nhắc tới nghệ sĩ ưu tú Y Sim Ê Ban (sinh 5 1959), dân tộc Ê đê, buôn Nui, xã Tâm Thắng (Cư Jút). Không những biết đánh cồng chiêng, chỉnh chiêng, ông Y Sim còn sử dụng thuần thục và chế tác nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê như đàn gung, đàn bruốt, đinh năm, đinh tuốt, tù và, trống...
Những giai điệu gần gũi, thân thương, gắn với cuộc sống hằng ngày của người dân nơi đây được ông giữ gìn và truyền tải đến mọi người. Cũng chính điều đó làm ông ngày càng gắn bó mật thiết hơn với niềm nhiệt huyết nhạc cụ của người bản xứ cho dù cuộc sống thường nhật thay đổi, làm giảm đi nhiều những điều kiện để phát huy hết niềm đam mê, yêu thích ấy.
nghệ nhân ưu tú Y Sim Ê ban sử dụng thuần thục nhiều loại nhạc cụ của đồng bào Ê đê
Điều mà ông Y Sim Ê Ban vẫn trăn trở là những 5 gần đây, bà con ở các buôn làng vì thấy cái lợi trước mắt đã bán chiêng, cổ vật, những vật dụng đáng giá trong nhà. Số chiêng lớn, chiêng nhỏ các buôn chỉ còn sót lại vài cái riêng lẻ nên mỗi khi biểu diễn gặp nhiều khó khăn vì chiêng phải đủ bộ mới đánh được, thiếu một chiếc không thành bộ chiêng. Bên cạnh đó, thế hệ trẻ không còn mặn mà trong việc bảo tồn, bảo tồn đời sống văn hóa phong tục.
thời gian tới, ông lý tưởng ngành nền văn hóa, địa phương tiếp tục hứng thú ủng hộ hơn nữa về vật chất, tinh thần, mở các lớp dạy cồng chiêng, đan lát, chế tác nhạc cụ để các lớp con cháu tiếp tục phát huy, trân giữ quý giá tốt đẹp của dân tộc Ê đê. Qua đó, góp phần giữ gìn, làm đa dạng hơn bảo tàng của cộng đồng các người bản xứ trên địa bàn tỉnh Đắk Nông.
Trung tâm nuôi người khuyết tật - Nhà May Mắn
Địa chỉ: 19A, Đ. Số 1, Kp 9, P. Bình Hưng Hoà A Q. Bình Tân, Tp. Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline : 090 906 2528
Web site dịch vụ lưu trú Đắk Nông Maison Chance : maison-chance.org/shop
